HM - dagur tvö

Hvað er hægt að segja um dag tvö. Jú Englendingar voru ekki með þetta í dag. Að vinna ekki Bandaríkjamenn í fótbota er náttúrlega skandall. Já skandall! Og þó að markmannsgreyið hafi gert þessi hroðalegu mistök (ég hefði varið þetta skot - á góðum degi) áttu þeir bara að skora fleiri mörk og vinna. Þessir heimilisvinir okkar sem hafa verið inni á gafli hjá okkur í mörg ár, vinir Eiðs Smára og ég veit ekki hvað og hvað. Nei þeir bregðast manni og ég er hættur að halda með þeim... a.m.k. þangað til í næsta leik! En Argentínumenn það er allt annað mál. Þvílík ást á fótbolta og Maradona sem ég var aldrei neitt ofsalega hrifinn af í gamla daga... hann er maðurinn! Hann kyssti alla og sá um að vippa boltanum upp í hendurnar á mönnum svo þeir þurftu ekki að beygja sig eftir honum í innköstum. Strax á öðrum degi er þetta að gerast: Mistökin og snilldin - gleðin og sorgin... Svo er auðvitað MESSI maðurinn sem ég held mest upp á... á eftir Rooney. Mikið hefði verið gaman hefði Messi skorað í dag. En þeir eiga eftir að skora Rooney og Messi, og nú held ég með Argentínu... alla vega þangað til á morgun!

HM - dagur eitt

Jæja þá er þetta byrjað. Heimsmeistarakeppnin í knattspyrnu er hafin. Já takk fyrir það. Og útlit fyrir að ég geti horft á nokkuð marga leiki alveg ótruflaður. Já takk. Veröldin er kannski ekki eins slæm og stundum er sagt. Og það er ekki bara í S-Afríku sem er gott fótboltaveður. Hér í Reykjavík er akkúrat svona veður þegar mann langar til að reima á sig skóna og hlaupa út á gras og skjóta á mark. þ.e. ef maður ætti skó og treysti sér til að taka sveiflu án þess að togna! Annars voru svona kvöld ómetanleg í den. Logn og upplagt að skjóta í mark og stilla kíkinn á rifflinum. Gallinn við það var hávaðinn sem því fylgdi. En það var hávaði á leikjunum áðan. Óþolandi helvítis lúðrablástur, svo maður heyrði ekki einu sinni hvort heimamenn fögnuðu þessu glæsilega marki sem opnaði keppnina. Ég hélt með S-Afríkudrengjunum í fyrsta leiknum og hefði verið mjög glaður ef þeir hefðu unnið. Annars er ég ekki búinn að velja mér lið. Ég held allaf með hinum og þessum. Að vísu viðurkenni ég strax að ég held með Dönum! Já ekki segja neitt. En ég held ekki með Frökkum. Ég þoli þá ekki. Alltaf með einhvern svip sem fer í taugarnar á mér. Að vísu var ég hrifinn af Ribery í dag. Hann hleypur af ákafa og er eitthvað svo wild með örið. En sem sagt, ég hélt með Úrúgvæ. Alltaf verið svolítið hrifinn af Diego Forlan. Hann er með einhvern eld í augunum. Sem sagt fyrsti dagur búinn og allt upp í loft í riðlinum, eða allt í járnum. allt kyrrt, allir með eitt stig. Og kvöldið hér við Flóann með afbrigðum fallegt og Esjan blá eins og fótboltabúningur. Já takk, HM er farið af stað.    

Gangnamannafundur

Í gærkveldi var haldinn í Héðinsminni aðalfundur Gangnamannafélags Austurdals. Ég átti ekki heimangengt úr höfuðstaðnum en sendi pistil:

 

Tölvuskeyti úr höfuðstaðnum – Austurdalur.is 2010

 

Mig hefur alltaf dreymt um að eiga svifnökkva. Hann myndi koma að góðum notum í umferðarstraumnum hér í höfuðstaðnum sem er stundum eins og Norðurá í stólpaflóði. En ég á bara bíl.

            Og þegar ég sest upp í bílinn og keyri um göturnar hér hef ég þá áráttu að glápa, svona eins og af gömlum vana, jafnmikið út um hliðarrúðurnar eins og framrúðuna. Það getur verið varasamt, jafnvel þótt maður sé á svifnökkva.

           Þessi gamli vani að glápa svona útundan sér er sennilega frá því þegar sveitin átti mann með húð og hári. Maður var alltaf á ferðinni með augun út um allt; kíkjandi eftir tófum eða gæsum, nú svo auðvitað sauðkindum, hvernig læt ég. Silfrastaðafjallið var enn krókótt, ræsin stökkpallar og Helluhæðin blindhæð og hundar á hverjum bæ. Geðveikir hundar eða kannski voru þeir bara svona lífsglaðir að þegar rykmökkurinn sást koma voru þeir horfnir niður eða upp á veg og bitu sig fasta við drullusokkana og létu draga sig bæjarleið og komu svo hróðugir heim með ýmsar tegundir af drullusokkum og þeir bændur sem áttu duglega hunda þurftu aldrei að kaupa sokka undir jeppana. Kannski voru þeir af vitlausri tegund en í þá daga var ekki verið að væla yfir svoleiðis smámunum og allir fengu hvítan miða.

         En hér á götunum er enginn hundur á leið að bíta í mig enda allir hundar í bandi og búnir að fara í hundaskóla og kennt að kúka og ekki bíta í drullusokka nema þá kannski í útrásarvíkinga og sennilega er vissara fyrir þá að ganga með legghlífar framvegis eða þá að fá sér tréfætur.

         En svo ég haldi mig við efnið þá var ég á ferð eftir Hringbrautinni um daginn með augun leitandi um allt, þótt ég viti að gatan sé fjárlaus og fullsmöluð. Þá gerist það að hrafn flýgur meðfram bílnum og tekur framúr mér og sest á ljósastaur hjá bakaríinu og kjaftar heil ósköp. Mér fannst þetta ekkert óeðlilegt og áttaði mig ekki á neinu. Það var ekki fyrr en eftir marga daga og margar ferðir eftir Hringbrautinni og hrafninn alltaf á fartinni að mig fór að renna í grun að hann vildi mér eitthvað.

          Svo segir dagatalið bingó og konudagurinn kemur upp og mér ekki annað fært en að skreppa í bakaríið og blómabúðina. Og ég ákveð að vera sniðugur og byrja að æfa fyrir göngurnar í haust og athuga svona í leiðinni hvort hrafninn sé þarna ennþá. Og viti menn. Þarna er hann. Situr svartur og úfinn og eitthvað fjaðralaskaður á ljósastaur fyrir framan elliheimilið Grund, hallar undir flatt og krunkar undarlega. Minnti mig helst á barkasöngvarana frá Tuufa. Svo kem ég nær og þá byrja ég að fatta og greini orðaskil: „Krunk, kronk, krank, krenk …“

            Ég nenni ekki að skrifa þetta allt upp hérna enda ekki sérstaklega góður í fuglastafsetningunni en ég heyrði greinilega að krummi bað mig skila kveðju norður, segist vera orðinn gamall og ekki hafa vængi lengur til að fljúga alla leið yfir firnindin í nótt til að ná einni skál. Hann er líka búinn að fara á Vog og hættur að drekka en unir sér þó sæmilega í Esjunni og lætur Hallgrímskirkju nægja þegar hann þarf syndaaflausn þótt lítil gömul kirkja norður í landi með glugga fyrir altarinu komi alltaf upp í hugann.

            „Ég man eftir Bólu-Hjálmari, Ábæjarskottu og mögnuðum smalamönnum en lítið eftir þér,“ segir hann svo. „Já, það er ekkert skrítið,“ segi ég. „Ja, þú gerðir nú engar rósir þarna,“ segir hann, „en pabbi þinn var helvíti magnaður“ og svo byrjar hann að telja ykkur alla upp. „Já einmitt,“ segi ég og verð montinn fyrir hönd menningarsmalans og ykkar. Og krummi er kominn á flug þarna uppi á staurnum og heldur áfram: „Þegar ég er búinn að tína upp mola hér á götunum blaka ég mér upp til Esju og læt mig dreyma að ég sé á svifi yfir Austurdal. Ég sé nokkra menn ríða inn dalinn, það er glatt yfir hópnum. Ég renni mér niður og sest á stein ekki langt frá götunni og krunka glaðlega og mér finnst eins og þeir kinki til mín kolli meðan söguhlátrar fylla dalinn. Og hundarnir hlaupa geltandi til mín og reyna að ná mér og ég krunka á móti en lyfti mér upp um leið. Þetta er leikur sem við þekkjum. Og við erum glaðir að hittast. Það er ekkert gagn að þessum stásshundum hér, þeir líta vart á mann. – En farðu nú að kaupa köku og blóm drengur minn. Ég ætla að skreppa niður á háu blokkirnar á Skúlagötunni og taka nokkur svif og láta mig dreyma í leiðinni að ég sé að svífa yfir dal fyrir norðan þar sem á rennur ósnortin af öllu fjasi. Og vertu svo blessaður.“

             Hrafninn lyfti sér af staurnum og sveif í átt sjávar en ég fór inn í blómabúðina og varð mér auðvitað til skammar því ég bað um hrafnaklukkur en enginn skildi mig því ég gleymdi að skipta yfir í íslensku úr hrafnamálinu. En það rættist nú samt úr því.

             Ég kem heim, fæ gott fyrir blómin og kökuna en dreg mig svo til hlés, næ í landakort og breiði úr því. Austurdalur liggur fyrir framan mig. Þessi dalur sem er svo kraftmikill að hann getur látið mann verða myrkfælinn um hábjartan dag.

             Ég les mig eftir kortinu, niður dalinn og reyni að muna hvaða þverdalur kemur næst. Hvaða á þurfi þá að vaða og í hvaða átt hún skyldi renna. Hvort Hvítá sé hvít, hvar Stórihvammur sé eiginlega, hvar næsta greni sé og hvort þessi steinn sé flöskusteinn. Já og spekúlera í hvort Ábæjarskotta sé til í alvörunni og viðurkenna að Ugla í Atómstöðinni sé stúlkan sem maður hefur alltaf verið ástfanginn af en aldrei þorað að segja.

            En alla vega: Ævintýri eru enn til og ef maður getur ekki gripið í þau er bara að láta sig dreyma. Draumar kosta ekki neitt. Maður verður ekki móður, ekki sveittur, ekki rasssár og þarf ekki að útbúa nesti.

 Ég ek Hringbrautina og læt mig dreyma að ég sé svartur hrafn að svífa yfir löngum, löngum dal djúpt fyrir norðan. Svo starta ég svifnökkvanum og við Stebbi Hrólfs smölum fjöllin á augabragði og sandstrókinn eftir okkur ber við himin séð neðan úr sveit og hundarnir sperra eyrun.

Skál dalsins!

 

 

 

Sólarlag 2009

Það var núna einn daginn milli jóla og nýárs að síminn var þögull og sólarlagið óvenju fallegt. Gyllt rönd neðst í skýjabakkanum á suðvesturhimninum og rúmlega hálft tungl á leið yfir Landakot. Ég hugsaði: já takk, meira svona. Og svo hélt þetta áfram og í gær var fegurð himinsins og fjallanna í kring þannig að fátt var í stöðunni nema bíða eftir að það liði hjá! Já það er undarlegt hvað ég verð meyr þegar ég horfi á tunglið með vinstra auganu og sólarlagið með því hægra og árið að síga í hafið eða kannski sökkva ... Já og þá sprettur fram gömul bloggþörf sem hefur eiginlega legið í dvala þetta árið (svona eitt blogg á mánuði).

            Og hér sit ég á gamlársdagsbrúninni. Sigmaðurinn kemur upp með egg, en árið er bara farið og kemur ekki aftur. Árið er samt eins og sigmaðurinn í bjarginu; alltaf að færa manni eitthvað, okkur sem bíðum á brúninni og teygjum álkuna út fyrir og svarrandi brimið fyrir neðan.Og svo húmar að; við liggjum við bálið og spælum okkur egg eða fáum okkur baunir úr dós eins og Tom Waits syngur um.

             Já, það er hvítt yfir að líta, kuldinn bítur í kinnarnar og flugeldarnir koma í kvöld, já það er lagt hart að mér að fara út með nokkra flugelda og kannski eina tertu. Ég hef heyrt kenningu um að karlmenn gætu ekki verið inni á miðnætti, horft á sjónvarpið og séð árið hverfa því þeir myndu fríka út og fara að gráta og til að losna við þann bardaga er staðið úti í kulinu og kveikt í og kuldinn bítur í kinnarnar og kuldatárin renna og ég sýg upp í nefið og kveiki í stærstu bombunni þegar klukkan slær. Fer svo inn og kyssi alla kaldur og hrakinn og það er tekið á móti manni eins og hetju af heiði þótt maður hafi fýrað síðustu mjólkurpeningunum til himins.

            Já nú er kreppa eða svo er mér sagt og samt hagar maður sér nákvæmlega eins og áður, lætur eins og ekkert hafi ískorist. Borgar á báðar hendur uppsett verð fyrir jólin og hananú! Og nú er að koma nýtt ár og og kosturinn við það er sá að ég held að ég verði fljótur að muna að skrifa 2010, já það er eitthvað sem segir mér að ég muni komast fljótt upp á lag með það. Að öðru leyti er árið óskrifað blað eins og alltaf.

Fyrir ári fór ég niður á Hótel Borg og lenti í réttarslag sem slökkti á Kryddsíldinni eins og frægt varð og nú á að reyna aftur annars staðar. Já maður á nú ekki von á slag núna. Enda verð ég ekki með!

            En þetta er búið að vera merkilegt ár fyrir mig. Það er greinilegt að það borgar sig ekki að þykjast vera viss um að allt verði alltaf eins og lífið standi bara í stað. (Eins og hrunið kenndi okkur!) Ég sendi inn handrit að ljóðabók í ljóðasamkeppni, missti fasta vinnu, varð einu ári eldri (en gekk samt upp á Sólheimafjall), svo fékk ég verðlaun fyrir handritið og það kom út bók í haust og ég fílaði mig eins og Susan Boyle. Að vísu eru söngvarar og leikarar meiri seleb en ljóðskáld, en leikurinn er ekki til þess gerður heldur snýst þetta um drauma og þetta er búið að vera afskaplega skemmtilegt og gefandi haust.

            Draumar hafa ræst sem ég vissi ekki að mig væri að dreyma og svona er þetta og takk fyrir mig, takk fyrir allar hamingjuóskirnar sem ég fékk. Það sem gladdi mig mest var hvað allir sem ég þekki (og þekki ekki mikið) voru glaðir yfir þessu og ég er viss um að það er vegna þess að þótt klukkan segi korter í þrjú er enn von ... En eins og ég hef áður sagt skal ég samt reyna að halda mig við jörðina, halda mig við eldinn á bjargbrúninni. Fæ svo að prófa vaðinn og læt mig vaða niður í bjargið og kem vonandi upp með egg sem ég les við eldinn og svo er skriðið í pokana og Tom Waits vaggar manni í svefn og nýja árið er allt í einu komið.

            Á morgun er nýársdagur. Ég ætla að vakna snemma og hlusta á Dómkórinn og biskupinn í Dómkirkjunni og svo forstetann klukkan eitt og svo hringi ég í mömmu og við berum saman bækur okkar um ræður höfðingja og við viljum almennilegar ræður! Við mamma erum sammála um það að ræður mega vera langar ef það er eitthvað í þeim! Og nú vill maður ræður sem segja manni satt, segja manni að draumarnir séu ekki dánir, segja manni að þótt kuldinn bíti í kinnarnar þá komi lásasmiðir vorsins með lömb, lykt af birki og ættarmót með harmonikkum ...

            Gleðilegt ár!

 

Bak við hurð

Takk enn og aftur fyrir hamingjuóskir.  Elsta systir mín segir að nú verði ég að blogga öðru hvoru svo ég gleymist ekki. Ég átti skemmtilega stund í gær þegar ég fór og heimsótti Dómkórinn minn (ath. ég syng ekki í honum, bara hlusta) á æfingu til að þakka fyrir hvað þau sungu fallega fyrir mig á þriðjudaginn. Ég kom á réttum tíma til að hitta á þau í pásunni, laumaðist upp á kirkjuloftið, heyrði daufan söng og fann að það var æfing í gangi svo ég beið. Þarna beið ég að hurðarbaki og hlustaði á stjórann fara yfir raddir og svo hljómaði skyndilega allt svo fallega og ég beið í andakt og fann strauminn gegnum gættina. Svo heyrðist mér stjórinn segja: "Er Eyþór kominn" og þá fattaði ég að ef ég kæmi ekki inn myndi Marteinn æfa áfram og kórinn ekki fá neina kaffipásu þetta kvöldið svo ég lét sjá mig og þarna sat kórinn svo stilltur og prúður eins og börn í sex ár bekk. Þau voru sem betur fer glöð að sjá mig og tóku mér eins og alhvítum hesti. Ég reyndi að þakka fyrir mig með því að lesa tvö ljóð. Það gekk svo vel að ég var klappaður upp! Sagði svo bless og stökk út því söngurinn blífur. Og það er svo merkilegt með þennan kór að maður er alltaf jafnástfanginn af honum, hvort sem hann er í Frúarkirkjunni í Dresden, Hólum í Hjaltadal eða bara bak við hurð.

jæja ...

  Ég veit ekki hvernig ég á að vera, eða haga mér í dag. En takk fyrir öll símtölin, sms og feisbúkk-kveðjur og Lára Hanna skrifar svo fallega um mann að maður fer hjá sér hundrað sinnum. Mér líður svipað og langalangafa mínum sem lenti í því að það var ort um hann erfiljóð því hann var að hrökkva upp af en sá gamli hjarnaði við og upplifði það að lesa erfiljóð um sjálfan sig í bók! Ég er enn hoppandi glaður eftir gærdaginn og hér kemur þakkarræða kallsins.

 

Borgarstjóri, kæru gestir.

 

Ég sé það á öllu, að sumarið er á förum -

Ég sé það á fótataki og andlitum mannanna.

Það er eins og öllum sé kalt

og allir séu að flýja

eitthvað, sem er alltaf komið á undan þeim.

Og þeir hraða sér heim,

heim gegnum myrkrið,

og segja við sjálfa sig þegar inn kemur:

Það var þó gott að ég komst undan!

         

          Sum símtöl fær maður bara einu sinni á ævinni. Það var ekki langt símtalið sem ég fékk nú síðsumars en það var frábært. Á hinum endanum á línunni var spurt: Eyþór? - Já, sagði ég. - Þú sendir inn handrit í ljóðasamkeppni, ekki satt? - Jú ... - Þú vannst! Þannig var nú það og hvað gera bændur þá?

          Jú, maður fer allur úr skorðum inni í sér, hleypur á stólbökum og gengur af göflunum - nákvæmlega eins og Roberto Benigni gerði á Óskarnum hér um árið. Ég varð sem sagt kátur - alveg ofsaglaður eins og Benigni og líka alveg kolringlaður.

          Um kvöldið gekk ég út í gamla Hólavallakirkjugarðinn og skoðaði skáldasteina og hugsaði: Hvaða eftirmæli ætti ég nú að velja mér? Og hvað segir Tómas:

 

... Því hamingja þín mælist

við það, sem þér er tapað,

og þá er lífið fagurt

og eftirsóknarvert,

ef aldrei hafa fegurri

himinstjörnur hrapað

en himinstjörnur þær,

er þú sjálfur hefur gert.

 

Svo klappaði ég fallega steininum hjá Indriða langafabróður og sagði: „Jæja frændi" og við montuðumst eitthvað um Skagafjörð um stund - fór svo heim, setti Savage Rose á fóninn, tók tappann úr vískíflösku og lét fögnuðinn streyma um mig.

          Og hér er ég nú - og hleyp kátur eftir stólbökum eins og Benigni. Hann fékk að kyssa Soffíu Loren og ég fékk að kyssa borgarstjórann.

          En ég skal reyna að ganga hægt um gleðinnar dyr. En kannski ekki í kvöld. Því maður á að vera glaður ef maður fær verðlaun. Glaður og dansa, dansa fram á nótt. Því á morgun kemur nýr dagur. Og hvað þá? Allt búið? Nei vonandi ekki því nú er haust og í upphafi las ég fyrsta erindið í ljóði Tómasar - Haust í borginni - og svona slær hann botninn í það:

 

En einmitt nú er náðartími skáldsins.

Því haustið kemur

með fangið fullt af yrkisefnum.

Og ýmist eru það bliknuð blóm,

sem minna á hverfulleik hamingjunnar,

eða húmið,

sem minnir á dauðann.

Og skáldið klökknar af innvortis ánægju

yfir öllum þessum hörmum,

sem svo gott er að yrkja um.

 

          Já það er greinilegt að haustið er föruneyti ljóðsins og Tómas hefur líka séð fram í tímann og verið með allt á brautum, því víxillinn í víxilkvæðinu hans segir:

 

Og núna verð ég framlengdur í fertugasta sinn

á fimmtudaginn kemur, þann 6. október.

 

Kannast einhver við daginn? Svona eru ljóð töfrandi - alltaf að koma manni á óvart og framlengja hjá manni lífið.

          En hvenær er maður skáld? Sennilega alltaf og aldrei. Þetta er eitthvað sem kroppurinn ræður einhvern veginn ekki við og sálin lætur glepjast og grípur eitthvað í vindinum - eins og glas af víni og ... ja, hver veit hvað gerist. Stundum lendir maður í gambrastampinum og kemst ekki upp en stundum tekst manni kannski að festa eitthvað á blað sem segir einhverjum eitthvað. Og ef maður er ofboðslega heppinn nær maður að snerta strengi sem bíða einhvers staðar úti í blámanum.

Bíða eftir því að lítið ljóð komi og segi:

Hæ, hér er ég og ég ætla að vera hjá þér í nótt ef þú vilt.

          Sumum finnst kannski asnalegt að gefa út ljóðabók kominn yfir miðjan aldur, en ég verð bara að sætta mig við það að ég er seinþroska og ég segi við ykkur sem eigið sálina í gömlum stílabókum undir koddanum: það er aldrei of seint að opna og hleypa fiðrinu út.

         

          Í raun ættu allir að hafa ljóðabók á náttborðinu sínu, því hvað er betra fyrir vinnuþreytta og atvinnulausa eða að minnsta kosti áhyggjufulla þjóð sem hefur ekkert að gera lengur á kvöldin nema svekkja sig á sokknum draumum; hvað er betra en að leggjast til svefns og sökkva tönnunum í góða ljóðabók og sofna til draumanna. En ef svefninn kemur ekki, þá má reyna að setja saman níðvísu um náungann eða lítið ástarljóð til konu sem kannski liggur andvaka í þorpi fyrir austan eða bara í húsi niðri á Ægisíðu.

          Svo takk, takk öll mín góðu skáld sem hafið ruggað mér í svefn og þá man ég að þegar ég var yngri tók ég brot úr ljóðum og límdi upp á hurðina og upp um alla veggi í herberginu mínu í sveitinni. Ég fann þessar tilvitnanir í kassa um daginn þegar ég var að gramsa í geymslunni; blöðin enn býsna heilleg en skriftin æði farin að dofna og mér varð um og ó, lokaði augunum og var kominn norður í gamla herbergið og þar var snilldin upp um alla veggi innan um byssurnar, Pink Floyd-plakatið, grátandi drenginn - og Mælifellshnjúkur í baksýn.

          Og það getur verið hressandi fyrir minningasálina að kafa í gömlu kassana sína. Þá kemur kannski upp miði á ball með Geirmundi í Miðgarði 1974, póstkort af Gullfossi eða gömul mynd af ungri stúlku í sólarlagi við jökulrætur. Stúlkan þekkist ekki á myndinni enda brotnar birtan þannig að hún hefur sól í höfuðstað. Hún veit ekki að ég tók þesssa mynd - því síður að ég var skotinn henni. - Þá.

          Og þannig er það með ljóð. Ljóð er stundum eins og stelpa sem veit ekki að maður er skotinn í henni. Ljóðmynd sem maður tók af því að maður var skotinn en þorði ekki að segja - þorði ekki að skjóta. En nú, nú er tíminn digital og allir skjóta strax - hægt að framkalla alla sína drauma um leið. Spenningurinn við að opna myndapakkann frá Pedró-myndum er liðinn. Tíminn hefur ekki tíma til að bíða eftir að stúlka með sól í höfðinu gangi á jökul. Og þó. Verum alveg róleg.

Pabbi minn elskar Davíð Stefánsson. Vertu hjá mér Dísa. En ég - „ég elska alla og engan þó" eins og Shady syngur. Sonur minn elskar einhverja menn frá útlöndum sem segja ljótt í öðru hverju orði.

          En allt er nú þetta það sama í Súdan og Dalakofanum - daumurinn um að verða að manni, láta sér líða vel - elska og vera elskaður - og þegar ég komst að því að barkasöngvararnir frá Tuufaa voru bara menn með tvískiptar raddir að syngja um hesta og stelpur eins og við fyrir norðan þá varð ég hoppandi kátur, svo glaður yfir því hvað lífið er í raun fjandi gott.          Og líka svo skemmtilega hverfult. Dísa - hún er löngu skilin við skáldið og tekin saman við mann sem hefur vit á peningum og býr nú uppvið Elliðavatn og unga stúlkan frá Súdan - hún er löngu hætt að dansa og flutt til New York og syngur heimstónlist á tónlistarhátíðum. Og ég - ég er stundum sviðsstjóri í sjónvarpsþáttum og tel niður 5, 4, 3, 2, 1 ... eða - kannski, kannski er ég bara ennþá gömul refaskytta og hef tjóðrað hvolpinn og bíð ... Takk dómnefnd, takk - ég kyssi ykkur á eftir eins og Benigni kyssti Soffíu. Takk fyrir hjálpina Uppheimar. Mín kæra fjölskylda: Takk. - Og Tómas minn:

 

Ó, fagra veröld, vín og sól, ég þakka þér!

 

Takk.

 

Haustblogg á heiði

Þetta er auðvitað bara hlægilegt. Að rífa sig frá feisbúkk og skrifa blogg. Feisbúkk þar sem fjörið er og faðmurinn hlýr meðan einsemdin ræður hér ríkjum! Nei, bara grín... Nú er kominn fiðringur í fæturna. Er að leggja í hann norður á morgun og ætla í göngur. Ég er farinn að hlakka til og búinn að hlakka til lengi, en fæturnir eru ekki eins vissir, enda vita þeir betur en heilinn. Og hjartað er svona beggja blands, sveiflast milli vonar og ótta um hvort það lifi þetta af eða hreinlega springi. Því ég skal segja ykkur það börnin góð að fara í göngur í Silfrastaðaafrétt er ansi mikið puð. Að vísu miserfitt eftir plássum. Krókárdalur er eitt af þessum plássum sem geta drepið mann. Kannski ekki dalurinn sjálfur heldur óþekkar kindur sem vilja ekki heim. Og þetta er sennilega merki um að maður sé að byrja að ganga í barndóm... að rífa sig upp úr feisbúkkþægindunum og hverfa í fjöllin um stund og reyna að rifja upp gamlar götur, gamlan gangnasunnudag, þegar tunglið lýsti upp landið og inni í kofanum var kveikt á nokkrum kertum og fjallasöngurinn var svo fallegur að fæturnir gleymdu kvíðanum fyrir Krókárdalnum... Og ég skrapp í ríkið áðan og fékk mér einn viskífleyg svona til vonar og vara. En ég lofa að það verður bara notað sem meðal! Einn fyrir svefninn og einn með hafragrautnum. Ég finn strax að ég er allur að koma til. Að lokum vísa eftir Bjarna afa.

Gangnasunnudagur

 

Sveinar runnu sveitum frá,

er syngja kunnu braginn.

Gneistar brunnu götum á 

gangnasunnudaginn.

 

 

Júlíkvöld og ættarmótspistill

Það er eitthvað í þessu kvöldi sem lætur mig fá fiðring í fæturna. Kannski er það bara hvað kvöldið er fallegt og fjöllin kalla. Hver veit? Annars er ég að reyna að ná tökum á feisbúkk og gengur illa. Og  ekki er skárra að lesa blogg þessa dagana. Yfirdrifin leiðindi um Icesave og ESB en auðvitað þarf að skrifa um þetta helvíti. Jæja en það sem kemur hér er kannski ekkert skárra. Fór á ættarmót afkomenda Halldórs Einarssonar um daginn og flutti þar pistil. Ég ætla að láta hann vaða hérna, en þeir sem eru ekki skyldir mér mega hætta hér. En að sjálfsögðu skyldulesning fyrir ættina!

Ættarmót Halldórs Einarssonar 2009

 

Gott kvöld og gleðilega hátíð.

Hér stend ég og get ekki annað var einhvern tímann sagt. Já getur ekki annað, segja nú sumir sem þekkja mig! Jú það var einn góðviðrisdaginn í höfuðborg hrunsins að síminn hringir. Ég svara: Eyþór. Já blessaður, þetta er Árni Egilsson frændi þinn hérna fyrir norðan. Já blessaður segi ég. Svo kemur smáspjall um veðrið og sauðburð og horfur á grassprettu. - Kemurðu á ættarmót, spyr Árni svo allt í einu. Ég var ekki viss. - Heyrðu, segir hann, ég ætla að biðja þig að flytja hátíðarræðu á ættarmótinu, svona eins konar skemmtiræðu. - Jaaaa já þú segir nokkuð, segi ég ... en ég er ekki skemmtilegur, ég er frekar alvarlegur. - Nei nei, þú ert helvíti skemmtilegur, segir Árni. - En ... segi ég ... af hverju læturðu ekki Villa bróður þinn messa yfir liðinu, hann er rífandi skemmtilegur, svo er hann líka svo frægur - nærri jafnfrægur og Álftagerðisbræður! - Neeeee, sagði Árni, jú jú, Villi er fínn en ég er hræddur um að hann verði of upptekinn við að bjarga þjóðinni ... Smáþögn í símann. Báðir hugsa næstu skref. Svo segir Árni: - Þetta kitlar þig, er þaggi? Og þar kom það. Ég er nefnilega eins og kallinn á krossgötunum um árið; sjaldan hef ég flotinu neitað. Og hér sit ég uppi með flotkökuna í fanginu og þið verðið að maula hana með mér í kvöld. - Hvað á þetta að vera langt, spurði ég. - Bara svona eitthvað, sagði Árni. - Já auðvitað, hugsaði ég. Hér er ég kominn þar sem sekúndurnar eru ekki heilagar, þó að við í Skagafirði höfum því miður ekki náð eins langt og þeir á Jökuldalnum þar sem kallarnir fóru ekki á fætur fyrr en þeir voru búnir að sofa! Svo kvöddumst við frændur með virktum og þá fattaði ég að það hefur ekkert breyst síðan ég var pínulítill pjakkur heima á Uppsölum.

        Það var látið dálítið með mig þá. Elsti sonurinn og talinn hafa öll efni til að verða laukur ættarinnar og meira að segja með þingeysk gen til gáfuauka þó að vísu fylgdi þeim smá framsóknarandvari svona til bragðbætis. En sem sagt; þarna er ég lítill pjakkur í eldhúsinu á Uppsölum og pabbi er búinn að æfa mig í ýmsum ósiðum eins og að herma eftir nágrönnunum; Jóhanni á Silfrastöðum og öllum hinum ... Mömmu kannski ekki til mikillar gleði, enda gat þessi kunnátta mín orðið til vandræða þegar nágrannarnir komu.

Jæja, svo kemur Egill föðurbróðir í heimsókn, pabbi títtnefnds Árna. Egill kom oft heim og hann var einn sá skemmtilegasti gestur sem kom. Hann sagði svo fyndnar sögur og svo hló hann svo fallega. Jæja, Egill kom oft með einhverja framákalla í landbúnaðarmafíunni; Halldór Pálsson, Einar á Hesti eða einhverja hrútasýningakalla sem töluðu hátt allir og hlógu mikið. Nú nú, svo komu Egill og kallarnir upp í kaffi og mamma rétt byrjuð á pönnukökunum, var pjakkurinn ekki mættur á bekkinn og mændi á kallana. Og Egill bregst mér ekki: - Jæja Eyþór minn, hvað segir nú Valdimar í Bólu núna? Og það stóð ekki á svarinu: „Það er nú gróflega hætt við því." Og svo lágu þeir úr hlátri kallarnir yfir drengstaulanum á bekknum og ég hló líka og líklega mest að Agli.

        Svona var maður plataður þá og svona er maður plataður fimmtíu árum seinna. Bara af annarri kynslóð. Og hér erum við. Komin frá Halldóri, Sigríði og Helgu. Bærilega er fram gengin gemlingahjörðin, hefði kannski langafi minn sagt, eða kannski hefði hann frekar líkt okkur við kvíandi stóð sem stekkur út um allar grundir. Og stóðið bylgjast um Hólminn eins og sunnanvindur og vekur upp ræturnar ...

        Því hér í þessum firði, Skagafirði - í miðjunni á veröldinni - liggja þessar djúpu rætur og þær eru svo djúpt gróðursettar í Hólminum þar sem Héraðsvötnin hafa fyllt fjörðinn að þær liggja langt niður fyrir sjávarbotninn gamla. Og þetta finnur maður þegar maður kemur að sunnan og rennur upp á Vatnsskarðið og byrjar að sjá í toppana á Blönduhlíðarfjöllunum. Þá er eins og maður grípi andann á lofti augnablik, eins og maður sem hefur verið lengi í loftlausu herbergi eða ósýnilegum kafbát, og æðarnar fyllast af eldmóði og bensínfóturinn styrkist allur enda hálfdofinn eftir Húnavatnssýsluna. Já skrokkurinn finnur gleðina yfir því að vera kominn heim.

Og ég hef sökkt mér ofan í sögur af gömlum frændum mínum og frænkum. Eiginlega verið í öðrum heimi undanfarið og oft farið út af sporinu, lent hingað og þangað en enda alltaf á Indriða Einarssyni langafabróður. Hann segir svo skemmtilega frá þessari fjölskyldu sem við erum komin af og ætti upphafið að endurminningum hans, „Séð og lifað", að vera skyldulesning hjá ættinni. Raunar ætti ekki að leyfa neinu barni í ættinni að fermast nema vera búið að lesa og læra bút úr Indriða og sleppa frekar að læra eitthvað af þessum Icesave-reikningi sem búið er að troða í fólk á undanförnum árum og þið sjáið hvar við erum stödd núna! Já, það væri nú allt annað ef Indriði gamli frændi væri enn endurskoðandi landsreikninganna og Villi seðlabankastjóri. Ja þá væri nú gaman að lifa.

        En nú gríp ég Indriða langafabróður þar sem hann er á leiðinni norður; árið er 1901:

„Ég var kominn heim aftur, undir eins og ég var kominn yfir fjöllin, og þá hafði ég ekki komið hingað í 29 ár. Norðlingar bera fjörið og glaðværðina utan á sér. Þar hefur ekki rignt kynslóð eftir kynslóð, eins og á Suðurlandi. (Hestarnir eru ljónfjörugir í þurra loftinu, og ef mennirnir gætu ekki tekið það hver eftir öðrum að bera sig á mannfundum og í heimahúsum, þá gætu þeir lært það af hestunum ...)

Indriði kemur fyrst á Krókinn, að vísu bakdyramegin yfir Kolugafjall (þar sem fyrri ísbjörninn var) og heldur svo fram í sveit og hittir Halldór á Grund. Svo segir Indriði frá því er Halldór fylgdi honum fram að Silfrastöðum. Þegar þeir fóru framhjá Miklabæ var komið myrkur og greip myrkfælnin í Indriða enda Miklabæjar-Solveig ljóslifandi í huga hans. Og Indriði segir: „Ég sagði Halldóri bróður mínum ekki frá því, því hann hlær að öllu." Hlær að öllu ... segir Indriði um bróður sinn. Þetta er svo fallegt.

        Ég sé þá bræður fyrir mér ríða fram Blönduhlíðina. Þetta er í byrjun september og haustdimman byrjuð að sækja á. Það mótar fyrir Mælifellshnjúknum í vestrinu og dimm og brött Blönduhlíðarfjöllin halda við þá í rökkrinu. Þeir eru á góðum hestum en fara ekki mjög hart. Hestamaðurinn Halldór hefur oft verið fljótari í förum. En nú liggur honum ekkert á. Hann veit að klárinn verður heimfús til baka. Það er hlýja í kvöldhúminu, hlýja í grasinu og hlýja á milli bræðranna; embættismannsins og skáldsins úr Reykjavík og járnsmiðsins á Syðstu-Grund.        Tveir skagfirskir bræður á hestbaki og þótt þeir hafi ekki sést í 29 ár er eins og þeir hafi aldrei skilið. Kannski í mesta lagi að annar þeirra hafi skroppið í Krókinn. Sum ferðalög eru þannig að maður vonar að þau endi aldrei. Mér finnst einhvern veginn að þeim bræðrum hafi liðið þannig þetta septemberkvöld fyrir hundrað og átta árum.

        Indriði gistir á Silfrastöðum og heldur þaðan til Akureyrar og predikar bindindi. Hann var í stúkuferð. Enda maður með reynslu. Hafði dottið alldrukkinn í síki í Köben en bjargaðist af því hann var ekki jafnvitlaus og Þorgeir Hávarsson og kallaði á hjálp eftir smáumhugsun og var bjargað. En hér má kannski skjóta inn í smásögu sem Indriði segir á skemmtifundi í Reykjavík. Þið hafið nú heyrt hana áður en hún er of góð til að sleppa henni. Ég gef Indriða orðið:

„Stórstúka Íslands sendi mig norður á Sauðárkrók til að stofna þar stúku. Ég á bróður í Skagafirði sem er ógurlegur drykkjumaður. Ég gerði þessum bróður mínum boð að koma út á Krók og hitta mig. Hann kom snemma dags ríðandi á tveimur gæðingum og hann var með mér allan daginn fram á kvöld. Og það er stærsti sigur, sem ég hef unnið í mínu lífi, að Halldór bróðir minn fór ódrukkinn af Króknum. En auðvitað með tvær í vasanum."

Jæja, eftir að Indriði hefur bjargað Akureyringum frá áfengisbölinu snýr hann aftur í Skagafjörð og kemur í Grund klukkan fjögur á laugardegi. Héraðsvötnin færðu honum glænýjan silung að borða og frænkur hans komu og kíktu á kallinn. Þeir bræður tala svo saman inn í nóttina eða eins og Indriði segir: „Við bræðurnir töluðum um fornt og nýtt, þangað til nóttin lá myrk og þögul yfir öllu héraðinu og huldi alla fegurð þess, sem enginn þar borinn maður nokkurn tíma gleymir."

        Daginn eftir halda þeir bræður vestur yfir Vötn og hitta gamla vini og ættingja og koma í Krossanes. Dagurinn líður eins og í leiðslu hjá Indriða, hann er annars hugar, það sækja á hann gamlar minningar. Það er gist á Víðimýri og svo er lagt vestur yfir Skarð daginn eftir. Og hann lýsir Vatnsskarðstilfinningunni þegar maður kveður Skagafjörð svo vel að mér finnst að við ættum að skrifa hana á skilti og hengja það upp hjá Stebba G. Niðri í Langadal skilja þeir bræður, og Indriði giskar á að hestar bróður hans hafi mátt greikka sporið eftir að þeir skildu.

Hlær að öllu segir Indriði. Já sem betur fer hlær þessi ætt og mun hlæja áfram, og eins og Jón Röngvaldsson segir um ömmu sína og systur: „Þessar rosknu og ráðsettu konur eru svo kátar, hlæja þvílík lifandis ósköp, ég hafði bara alls ekki gert ráð fyrir að aldraðar konur gætu hlegið svona hátt og mikið."

        Og dætur og synir Halldórs, Sigríðar og Helgu hafa dreift þessum hlátri um allt. Ég hef dvalið dálítið í gamla tímanum þegar ekki voru alltaf ættarmót og engin feisbúkk til þar sem maður getur fylgst með ættingjum sínum og ekki síst börnum sínum; hvort þau eiga kærustur eða kærasta og så videre. En þrátt fyrir alla tækni og allan nútíma er ekkert sem getur komið í staðinn fyrir að hlæja með góðum frænda og finna vinskapinn, væntumþykjuna og hlýjuna, hlýjuna sem hefur fylgt okkur alla leið úr gömlu smiðjunni á Syðstu-Grund.

        Bara núna í vikunni voru Árni og Steini systursynir mínir hjá mér. Þeir eru handlagnir drengirnir og ætla að standsetja hjá mér baðið. En þeir hlæja alltaf að mér. Og svo sagan sem ég heyrði um þá Álftagerðisbræður að eitt sinn þegar þeir voru að undirbúa jarðarför var fjörið svo mikið að aðstandendurnir héldu að verið væri að undirbúa afmæli.

        Og hér erum við og höfum verið dugleg að fjölga okkur, en ætt getur ekki fjölgað sér sjálf; ein og sér. Maður verður að leita út fyrir og við höfum sótt okkur úrvalsfólk sem hefur skilið okkur og hleypt á stökk með okkur. Klórað okkur á bakinu og fært okkur kamillute ef við höfum fengið kvef, borið á okkur sólarolíu í útlöndum, ruggað okkur í svefn og leyft okkur að sofa hjá sér. Og það er svo merkilegt með þetta fólk sem kemur inn í ættina að þegar það tengist okkur verður það bara eiginlega skyldara okkur en við erum sjálf!

Þetta fer nú kannski að verða gott hjá mér, en kvöldið er ungt og þið þurfið ekki að hafa áhyggjur af Uppsalaliðinu þótt ykkur finnist það rólegt; það fer að lifna yfir því svona upp úr miðnættinu. Ég man á ættarmóti er ég dró son minn sjö ára grátandi frá frændum sínum klukkan fjögur um nóttina. Eina sem sá litli sagði var: „Pabbi, hví dregur þú mig frá vinum mínum?" Hann er varla búinn að fyrirgefa mér enn - tíu árum síðar! Einu sinni ókum við Grímur Jónasson frændi minn um sveitir Suðurlands í leit að laxi og það hljóp í mig Þingeyingur og ég dásamaði landkosti héraðsins og sagði að við yrðum að rækta allt þetta land og heyja síðan og bjarga heiminum. Þegar við komum upp á Hellisheiðina segir Grímur frekar rólega: „Og hver á að éta allt þetta hey?"

Og það er gott að lyfta glasi með Friðriki Hansen frá Sólheimagerði, honum liggur ekkert á. Einu sinni gengum við Friðrik niður Esjuna saman og hann sannfærði mig á leiðinni um að við ættum að ganga í Evrópusambandið ... not! Og í mótmælendahópnum á Austurvelli í vetur stóð Freyr frændi minn í Flugumýrarhvammi með fokkings-fokk-spjald. Ég, nýbarinn af mótmælendum, heilsaði honum samt. Svona er blóðið í okkur blátt. Ég monta mig líka af organistunum í Skálholti og Hólum; frændum mínum frá Mýrarkoti. Svo hefur maður oft slegið sér upp á Álftagerðisbræðrum fyrir sunnan, sérstaklega virkar það vel á konur á góðum aldri. Það er bara eins og að segja „Sesam, opnist þú" og maður er kominn á bullandi séns! Eins er það ef maður hittir háspennulíklega kalla á bar og minnist á að maður sé nú skyldur Mannsköðunum - þá er nokkuð ljóst að maður fær frítt að drekka það sem eftir lifir kvölds.

        Sem sagt það liggur ekkert á - það er enginn að fara neitt. Og hvert ætti maður svo sem að fara - við búum á eyju! En hvað gerir maður sem er búinn að týna niður að herma eftir Valdimari í Bólu? Jú hann segir: Það var frábært að hitta ykkur hér í kvöld - og reynir aftur: Það er nú gróflega hætt við því. Takk.

 

Þjóðhátíð

Það er svo langt síðan ég hef bloggað að ég veit ekki hvort það tekur því að byrja... en mér fannst ljóðið eftir Jónas Hallgrímsson sem fjallkonan flutti fyrir okkur á Austurvelli í gær vera magnað. Séra Þorsteinn Helgason heitir ljóðið og er sennilega ort 1841. Þorsteinn þessi var prestur í Reykholti en drukknaði í Reykjadalsá 1839. Og svo ég vitni í ritsafn Jónasar (Svart á hvítu-safnið): ,,Eftirtektarvert er að kvæðið snýst fljótlega upp í ættjarðarkvæði þar sem Jónas minnir á glæsta fortíð sem andstæðu við ,,bölið kalda" sem vísar til ástands lands og þjóðar í samtímanum. En brýningin er aldrei langt undan og þótt margir góðir menn hafi fallið í valinn segir Jónas að ,,eyjan hvíta" eigi sér enn von." Já það er nú það. En ég hef von eftir gærkvöldið. Skrapp í bæinn og fór á Arnarhól með dætrum mínum og hlustaði á Mannakorn, Þú og ég, einhverja unga drengi með gítara og Dúndurfréttir sem voru algjört dúndur! Svo kom fjallkonan, sem las ljóðið svo fallega; hún kom svífandi og kyssti mig, svo er nema von að ég eigi von!

Norðanátt

Það er alveg merkilegt að þegar sólin hækkar á lofti lækkar á manni bloggrisið. Maður veit varla hvort maður á að kalla sig bloggara lengur Enda eru allir komnir á feisbúkk og farnir að hugsa um kosningar eða bara langþráð sumar. En hann er enn á norðan og sumstaðar nístir inn að beini.

Flokkur einn með fálka uppá þaki
flýgur sár um dali, nes og tanga.
þeir ganga nú með gullnu vængjablaki
til Golgata á föstudaginn langa.

Svo ætla ég að fela páskaegg í kvöld og láta mig dreyma um sumar. Gleðilega páska.